Skip to content

Wel of niet in de slachtofferrol zitten?

“In de slachtofferrol zitten is niet spiritueel.” Het begrip ‘slachtofferschap’ is volgens mij omkleed met spirituele mythes, en de slachtofferrol niet te erkennen invalideert (ontkent) onderliggende gevoelens. Soms ben je gewoon wél slachtoffer. Zo voelt het althans. Misschien ver doorgetrokken, maar: moet een slachtoffer van misbruik zich maar gewoon niet meer slachtoffer voelen en is het dan over?

Dan denk je misschien aan seksueel misbruik of andere heftige vormen van fysiek misbruik. Dingen die wellicht niet in jouw ervaringen voorkwamen. Maar ik ga het hebben over een vorm van emotioneel misbruik: emotionele verwaarlozing, omdat dit veel vaker voorkomt dan je denkt, en ook heftiger is dan je misschien denkt. Emotionele verwaarlozing is als iemand niet wordt gevalideerd in zijn emoties, als er niet tegemoet wordt gekomen aan een emotionele behoefte, als iemand de boodschap kreeg dat hij niet mocht voelen wat hij voelde. Als een kind zich verdrietig voelt, en het komt naar zijn moeder en zegt: ‘ik voel me verdrietig’, en de moeder zegt ‘wat heb jij nou om je verdrietig over te voelen?’ dan is dat emotionele verwaarlozing. Als de moeder daarentegen zegt: ‘voel je je verdrietig?’ en dus de emotie van het kind spiegelt, is dat validering (erkenning).

neurons-1739997_960_720Je kunt hierin al zien hoe de slachtofferrol vorm krijgt. Als een kind word verweten dat het ‘slachtoffer’ is zodra hij een emotie of behoefte voelt, is dit invaliderend. Meestal zijn de ouders van dit kind niet beter gewend: ook zij werden zo door hun eigen ouders behandeld. Dit gaat generaties terug. Dit hoeft trouwens niet per se te betekenen dat het stelselmatig werd gedaan. Elk kind wordt wel eens geïnvalideerd in een emotie. We herkennen het gevoel allemaal wel, vooral in de Nederlandse maatschappij die toch veel in z’n hoofd leeft.

Een volwassene die in een slachtofferrol zit, en in het spirituele veld te horen krijgt dat hij niet in de slachtofferrol mag zitten, wordt weer net zo geïnvalideerd als vroeger. In feite is dat het punt van aantrekking dat zijn werk doet. De emotionele invalidering van vroeger krijgt nu vorm in precies de manier waarop iemand hulp voor zichzelf zoekt. Die persoon trekt dezelfde boodschap aan als hij zijn behoeften probeert te vervullen: invalidering. Dit kan bijvoorbeeld ook door een relatie: de ander vervult de behoeften niet, zelfs niet als je daarom vraagt. Dat is extra pijnlijk. Je hebt namelijk – onbewust of bewust – een stap genomen om de leegte in jezelf te helen. Door zelfhulpboeken te lezen, door aan je naasten te vragen of ze iets voor je willen doen. En je krijgt steeds maar dezelfde boodschap terug: nee, het is niet goed hoe je je voelt, de behoefte wordt niet vervuld. En je bent ook nog eens slachtoffer omdat je je zo voelt, en dat mag niet. Dat lijkt een stap terug.

Laat ik een stelling poneren. Mensen die in een slachtofferrol zitten, zijn slachtoffer. Misschien niet in de situatie van nu, maar ze worden continu getriggerd in hun wonden van invalidering uit het verleden. Hun pijn komt weer naar boven, en omdat ze die niet op een gezonde manier kunnen uiten, gaan ze zich slachtofferig gedragen. Ze gaan wellicht klagen, worden passief, passief-agressief, schuiven de verantwoordelijkheid van zich af. Te zeggen: dit is niet spiritueel verlicht gedrag, je moet de verantwoordelijkheid nemen voor jezelf en iets veranderen als je in de slachtofferrol zit, is precies wat zo iemand niet moet horen om te kunnen helen.

purple-19595_640En toch is het vaak precies wat er in de spirituele wereld wordt gezegd. Als een soort van ‘tough love empowerment’: neem je verantwoordelijkheid, slachtoffers bestaan niet, slachtofferschap is een illusie, alleen het gevoel van slachtofferschap bestaat, dat is je eigen keuze geweest, je bent afgescheiden van de bron als je je slachtoffer voelt, slachtofferschap creëert negatief karma, in de nieuwe tijd is geen plaats voor slachtofferschap, visualiseer een violette vlam, etcetera. Hier kun je bijvoorbeeld een artikel lezen dat deze boodschap heeft. Ook al is het een heel mooi gechannelde boodschap met een hoge vibratie: het kan averechts werken als je emotioneel geïnvalideerd bent.

Dit bevestigt alleen maar het gevoel dat er iets mis met je is, dat je ook al had toen je als kind niet werd gevalideerd. Dat het om één of andere reden jouw schuld is. Dat wat je voelt en bent er niet mag zijn. In dit geval het gevoel van slachtofferschap.

Het punt is, dat iemand die op deze manier in een slachtofferrol zit, niet precies weet wat het is dat hem zo dwarszit. Vandaar ook het klagen en zeuren. Klagen en zeuren zijn typische gedragskenmerken van iemand in een slachtofferrol. Dit zijn zich herhalende pogingen om de oorzaak van het lijden te vinden, die rondgaan in cirkeltjes. Want hoe kan je iets vinden dat er niet is? We hebben het immers over emotionele verwaarlozing. De validering die je niet kreeg. Dat wat ontbrak. Hoe kun je weten dat er iets had moeten zijn dat er niet was? Als kind wordt je realiteit bepaald door degenen die voor je zorgen. Als je niet wordt gevalideerd, is dat normaal. Je weet niet beter. Het is alleen niet gezond, en die komt misschien op latere leeftijd tot uiting in de neiging om in een slachtofferrol te gaan zitten. Als je sowieso al niet precies weet wat je dwarszit, en je krijgt te horen dat je het niet mag voelen, ga je er heel snel uit, en dat is een gemiste kans tot heling.

divine-light-1296309_640Te begrijpen wat je nodig hebt (gehad), is de manier om slachtofferschap vanuit emotionele invalidering te helen. Dit vraagt dat je in contact komt met je behoeften, en vooral met je emotionele behoeften. Bijvoorbeeld de behoefte aan begrip, bevestiging, vergeving, vrijheid, veiligheid, waardering, erkenning, uitdaging, vertrouwen, etc. De behoefte dat er naar je geluisterd werd. De behoefte aan intimiteit: dat iemand werkelijk zag, hoorde en voelde wie jij was. Je kunt googlen op ‘emotionele behoeften’ als je hier meer voorbeelden van wilt. Dan kun je ook beter leren herkennen wat het is dat je vroeger niet hebt gekregen. Zo breek je door het cirkeltje.

Je mág slachtoffer zijn. Het is namelijk volledig, 100% terecht dat je je slachtoffer voelt. Dit te erkennen is de eerste stap in heling van emotionele verwaarlozing. Dat is namelijk precies de validering die je nodig hebt. En dan kan je stapje voor stapje naar de kern van dit gevoel gaan. Elk moment dat je getriggerd wordt, dat je je slachtoffer voelt, kun je 100% valideren dat dit er mag zijn. En dan kun je de gevoelens van leegte, verdriet, eenzaamheid eronder gaan helen. Door ze volledig te doorvoelen (misschien met professionele begeleiding). En door tegelijk het begrip te kweken van jouw emotionele behoeften. Dán ben je toe aan de stap van ‘verantwoordelijkheid nemen’. Dán kun je jouw emotionele behoeften in eigendom nemen, voor jezelf zorgen, hulp vragen, anderen voor je laten zorgen en het oké vinden als ze niet aan je hulpvraag kunnen voldoen. Dan kun je ook helderder gaan zien of een bepaalde relatie nog wel aan jouw behoeften voldoet. En je losmaken van situaties waarin je niet goed wordt behandeld.

power-1778266_960_720

Macht

Het zal best zo zijn dat slachtofferschap een gevoel is dat niet meer in de nieuwe tijd past. Dat we karmische patronen van dader-slachtoffer ontstijgen. Maar het zou fijn zijn als spirituele bronnen het niet zomaar van de tafel vegen vanuit een bewustzijn van ‘hoe het zou moeten zijn’. Het zou fijn zijn om te valideren en begrijpen waarom (het gevoel van) slachtofferschap bestaat. Juist in het geval van emotionele verwaarlozing is dit cruciaal, zoals ik hierboven heb beschreven. Zomaar uit de slachtofferrol stappen, is een te grote stap. Ik vind het altijd belangrijk om de tussenstappen ook te benoemen, en niet alleen het gewenste eindstadium. En in het geval van spirituele mythes is er precies daarin iets mis gegaan, zodat je gaat oordelen over iets dat er eigenlijk gewoon mag zijn, terwijl je je blik gericht houdt op de ideale toestand. Want iets er volledig laten zijn is de enige manier om te helen. En dan vind je vanzelf de kern van waarheid die in deze spirituele mythe zit: dat je geen slachtoffer bent. Dat opent je vanzelf naar tegenoverliggende vibraties als vervulling, meesterschap, dankbaarheid en macht, als een elastiekje dat terugschiet naar zijn bron.

Mijn research om deze spirituele mythe te ontkrachten kwam grotendeels uit het werk van Teal Swan. Wil je meer weten over emotionele verwaarlozing, begin dan met deze video.

No comments yet

Leave a Reply

You may use basic HTML in your comments. Your email address will not be published.

Subscribe to this comment feed via RSS