Skip to content

Roddelen

Praat je wel eens over iemand achter zijn rug om? En voel je je dan schuldig, omdat het voelt alsof je aan het roddelen bent? Ik onderzoek in deze blog wat roddelen is. Kun je vrijelijk je hart luchten over andere mensen zonder je schuldig te voelen?

We hebben allemaal wel mensen in ons leven die ‘dwarsliggen’. Die ons een naar gevoel geven, en al onze onzekerheden, irritaties en allergieën (of wat dan ook) aanraken. De verleiding is groot om hier met iemand anders over te praten. Waarbij de negatieve eigenschappen van de ander volledig worden uitgemeten in high definition en technicolor. En waarbij jijzelf ook vooral als de heilige engel – of misschien wel het slachtoffer – uit de verf komt. Maar je wilt ook weer niet roddelen. 

In de definitie van de Van Dale is roddelen: kwaadspreken of laster. Opzettelijk iemand in een kwaad daglicht stellen. Het hoeft niet eens waar te zijn. Het doel is om die persoon naar beneden te halen, met wat voor middel dan ook. Heel gemeen, eigenlijk. Want een goed persoon zou nooit roddelen!

Als kind worden we beloond wanneer we ‘goed’ zijn. Dan krijgen we liefde. En van die liefde zijn we afhankelijk voor onze overleving. Dus logisch dat we een goed persoon willen zijn, ook al zijn we allang volwassen.

Maar ondertussen zit je wel met de emoties die de dwarsligger in je opriep. En als je er niet over praat, wordt het alleen maar erger. Soms moet je gewoon even ventileren, je hart luchten, etcetera. Als je bent zoals ik, praat je met toegeknepen billen langs de al te negatieve veroordelingen die je eigenlijk hebt, om een soort van half-half, als een ‘volwassen persoon’, te duiden wat gewoon moreel gezien niet juist was. Je weet wel. Iedereen zou dat vinden. Het hoorde gewoon niet. Met alle respect. ‘Ik wil niet roddelen, maar…’ En stukje bij beetje komt er toch wel uit wat je eigenlijk van die ander vindt. En dan voel je je ook nog eens schuldig. En dan moet je ook weer praten over wat roddelen eigenlijk is. En dan toch weer terugkomen op hoe je alleen maar wilt uiten hoe je je voelt, maar dat het niet slecht bedoeld is. Etcetera.

Herken je jezelf hierin?

Laat ik terugkomen op die definitie van de Van Dale. Kwaadspreken en laster. Is dat wat je doet als je over iemand spreekt achter z’n rug om? Wil je de ander echt naar beneden halen? Of ben je gewoon je emoties aan het verwerken met iemand die je daarbij steunt?

Als ik deze vraag heel eerlijk voor mezelf beantwoord: allebei. Ja, een deel van mij wil die ander graag naar beneden halen, zodat ik me beter kan voelen. Die ander heeft immers iets in me aangeraakt dat ik liever niet wil voelen. Mijn verdedigingsmechanisme is om terug te slaan. Maar wel indirect: door er met anderen over te praten, niet met die persoon zelf. Niet dat dat hoeft, trouwens. Het feit dat er iets dwarsligt heeft meer met mijzelf te maken dan met die ander, dus zonder erop te reflecteren meteen vanuit de emotie met die ander erover praten, kan alleen maar op ruzie uitdraaien. Het is de kunst om dat in mezelf te kunnen duiden en verwerken. Daarbij is het handig om mijn gedachten en gevoelens te kunnen uitspreken bij iemand die als klankbord fungeert. En ja, daar zitten dan ook ‘lasterlijke’ gedachten tussen. Toch zegt ook dat niet iets over de ander, maar over mijzelf. Als ik het op die manier kan bekijken, is het schuldgevoel weg. Het gedrag van de dwarsligger kan ik weliswaar objectief schetsen – wel achter zijn of haar rug om – maar mijn reactie erop zegt vooral iets over mijzelf. Misschien stel ik de dwarsligger in een ietwat onflatteus daglicht, maar gelukkig heeft degene met wie ik erover praat ook weer z’n eigen perspectief. Dus zo erg is het allemaal niet. Op zoek naar de kern van wat er in me geraakt is door die ander, mag ik onderweg best roddelen. Dat gaat toch alleen maar over mij. Ik mag met mijn vingertje wijzen, want die vinger wijst vooral naar mezelf, en als ik ‘m omdraai, kan ik precies het pijnpunt vinden. (Moet ik ‘m wel omdraaien, natuurlijk).

Nu ik dat heb ‘goedgepraat’, is het dan nog steeds zo erg om te roddelen? Een stuk minder erg. Maar nu hebben we eigenlijk nog steeds niet écht die lasterlijke neiging om iemand anders naar beneden te halen besproken! En daar gaat het om, tenslotte. Laten we niet meer om de hete brij heendraaien, en laat ik het ego erbij halen. Gaan we lekker over het ego roddelen, en misschien wil het nog meedoen ook!

Ego is een woord waar veel ladingen en betekenissen op kunnen zitten. Hoe ik het in deze context gebruik, is als volgt: in wezen zijn we allemaal één, maar ons ego is ons afgescheiden perspectief hier op aarde, dat we gedurende ons leven hebben ontwikkeld om grond onder onze voeten te krijgen. Je hoort wel vaak dat we ons ego moeten overstijgen, loslaten, laten sterven, etcetera, maar ik ben van mening dat je eerst iets moet opbouwen voordat je het kunt afbreken. Een halfgevormd ego afbreken veroorzaakt alleen maar wonden. Dat komt omdat je het ‘ego’ dan in de schaduw hebt gezet. Alle negatieve eigenschappen van het ego mogen er dan niet zijn, zoals arrogantie, oordelen, roddelen, jaloezie, agressie, machtswellust, hebberigheid, etcetera. Maar op het moment dat je die in de schaduw zet, gaan ze tegen je werken. En daardoor ontstaat die neiging om half-half te roddelen, je werkelijke gevoelens over de ander te onderdrukken, en je ondertussen ook nog schuldig te voelen. Als je het ego in de schaduw zet, kortwiek je jezelf. Als je iets negatiefs in jezelf onderdrukt, onderdruk je ook iets positiefs in jezelf. In dit geval dus je recht om je hart te luchten bij iemand die je steunt. Dat recht heb je dan niet meer van jezelf.

Ik heb gemerkt dat het constructiever is om te kijken naar wat mij zo ongelooflijk triggert aan die andere persoon. Echt eerlijk kijken. Niet oppervlakkig in mijn denkcirkeltje van ‘hoe het hoort’ met betrekking tot wat die andere persoon fout deed, maar in mijn lichaam voelen wat ik voel als ik die persoon voor me visualiseer. Recht in dat nare gevoel dat die ander bij me opriep. Ik nodig mijn ego dan uit om zijn mening luid en duidelijk te laten horen. Ik luister naar wat het te zeggen heeft, overweeg of het gelijk heeft – want vaak zitten er behoorlijk gezonde grenzen tussen – en ga dan een laag dieper om te helen welke ‘wond’ er in mezelf geraakt is. Deze wond is een schaduwkant, iets wat ik in mezelf heb onderdrukt, en wat in het contact met de ander getriggerd is. Daarom voel ik me ook zo schuldig. Ik mag dat schaduwstuk niet van mezelf voelen. Een voorbeeld: iemand gaat steeds over mijn grenzen, ook al geef ik ze aan. Ik ben boos en ga er met iemand anders over praten hoe verkeerd dit wel niet was. Ik roddel. Ik voel heel duidelijk dat ik de dwarsligger naar beneden wil halen. En als ik dan volledig in dat gevoel ga zitten, door die dwarsligger voor me te visualiseren en mijn reactie te voelen, ontdek ik dat mijn hart in feite bang is om overspoeld te worden door iemand anders. En dat komt omdat ik een wond heb van vroeger waarin ik overspoeld werd door iets pijnlijks waar ik geen invloed op had. Nu ik die wond heb geheeld, is mijn weerstand ten opzichte van de dwarsligger ook verdwenen.

Vervolgens kan ik beslissen om het contact met die dwarsligger te verbreken, of juist om weer contact op te nemen. Die keuze is dan open, omdat er geen weerstand meer op zit. En dan kan ik pas echt goed beoordelen wat die persoon voor mij betekent. Dan kan ik mijn grenzen voelen. Het ego wil me alleen maar beschermen, door die ander naar beneden te halen. Maar als ik door die beschermingslaag de diepte in duik en mezelf weer opvis, verdwijnt die neiging.

Dit proces kun je in je eentje doen. Je kunt er ook iemand anders bij om hulp vragen: een goede vriend, of een therapeut. Dat is niet roddelen, want therapie wordt therapie genoemd, en niet roddelen. En zelfs als er wel roddelen bij zit, gaat dat alsnog over jezelf. De kunst is om het pijnpunt te vinden, en het daarover te laten gaan, in plaats van over de ander. Dan vergroot je je zelfliefde. Het nare gevoel dat de dwarsligger in je opriep wordt dan in feite een cadeautje, omdat het iets aanraakt wat je nu eindelijk kunt helen.

No comments yet

Leave a Reply

You may use basic HTML in your comments. Your email address will not be published.

Subscribe to this comment feed via RSS