Skip to content

Deconditioneren

Als je opgroeit, krijg je van je ouders allerlei dingen mee. Ze leren je hoe je moet (over)leven in deze wereld, en voeden je op naar hun beste kunnen. Ze geven je kaders, want elk kind zoekt de grenzen op. Ze vertellen je hoe je je moet gedragen, voelen en zijn. Dit zijn conditioneringen. Je ouders dragen dit soms bewust op je over, door te zeggen wat wel en niet ‘hoort’. Maar ook onbewust dragen zij familiepatronen met zich mee, die zij weer van hun ouders hebben gekregen. Generatie op generatie is er bijvoorbeeld ‘de verwijtende moeder’ – je kent het wel, die moeder die op je schuldgevoel inspeelt door je te verwijten dat je nooit eens langs komt. En de dochter merkt tot haar schrik dat ze steeds meer op haar moeder gaat lijken, en haar kinderen met dezelfde ondertoon van verwijt gaat opvoeden.

Hoe werkt dit nou precies? Waarom kan je je hier moeilijk aan onttrekken? En hoe kan je breken met een familiepatroon?

In mijn ogen is de één hier gevoeliger voor dan de ander. Dat kan met hooggevoeligheid te maken hebben, maar ook met een soort openheid van het karakter. Iedereen heeft z’n eigen gebruiksaanwijzing, en als deze niet matcht met die van de ouder, en er komen ook nog een heleboel conditioneringen bovenop, kun je er als jongvolwassene een hele kluif aan hebben om uit te zoeken wie je nou eigenlijk bent. Onder al die lagen van jouw niet-zelf, het aangeleerde gedrag en de energie van je ouders, zit jouw zuivere kern, die op jonge leeftijd sterk onder invloed stond. In woord, daad en energie heb je hun conditioneringen over je heen gekregen. Om te overleven, paste je je gedrag aan. Maar dat klinkt alsof je een keuze had, als kind, en heel bewust overwoog hoe je in elkaar moest zitten en wat voor overlevingsstrategieën je moest toepassen. Eigenlijk was je te jong om een keuze te hebben. En eigenlijk is het ook gewoon een kwestie van energie, die overgedragen werd, in genetisch materiaal en in de vorm van denkbeelden. Met andere woorden: het is geen kwestie van ‘schuld’ of een bewust plaatsgevonden overdracht. (Hierbij ga ik uit van situaties en gezinnen die op de mijne leken, die vrij doorsnee zijn voor een Nederlands gezin – en niet van extreme gevallen met misbruik en manipulatie waarbij er wel een bewuste keuze werd gemaakt vanuit ego en macht om dit voort te zetten.)

sun-177145_640Zolang je in het aura van je ouders bent, ben je onderhevig aan de conditionering. En als kind zit je voortdurend in het aura van je ouders. De conditioneringen slijten er dus flink in. Een ouderthema is een groot thema. Misschien wel het grootste in je leven. Je hebt je ouders niet voor niets uitgekozen. In de puberteit begin je hiertegen te rebelleren – of later, in mijn geval. En wanneer je als jongvolwassene je eigen weg gaat, ontdek je dat je ook in jezelf aan het vechten bent, omdat je je ouders hebt geïnternaliseerd – verinnerlijkt. Je vecht niet alleen tegen de ouders buiten je, maar ook tegen de conditioneringen in jezelf.

In mijn ervaring werkt vechten niet. Deconditioneren is een proces van bewust en liefdevol aanwezig zijn bij de conditioneringen als ze geactiveerd worden, zonder ernaar te handelen of spreken. Dan verliezen ze aan macht. Als je dit combineert met oefeningen om bij jezelf te komen, te centreren etcetera, zet je jouw zelf in de plaats voor je niet-zelf. Weerstandsloos, moeiteloos, door bewust aanwezig te zijn bij wat niet werkt, en je aandacht te richten op wat je ervoor in de plaats wilt hebben.

Als je vecht, daarentegen, maak je de ‘demon’ alleen maar groter. Om voort te borduren op het voorbeeld van ‘de verwijtende moeder’ (een vrij algemeen voorkomend patroon) – als je je verzet tegen het verwijt wat je moeder jou continu maakt, neemt dit de vorm aan van, juist, verwijt. Je gaat je moeder hekelen om haar verwijtende houding. Waarom kan ze nou nooit eens iets positiefs aan je zien, waarom stelt ze zulke verplichtingen aan je, waarom gunt ze je geen geluk? Je wilt er niets mee te maken hebben – je gaat haar verwijten dat ze zo verbitterd is, zo’n onhebbelijk type. Je gaat dus helemaal in die nare verwijtende energie zitten, en je hart sluit. En uiteindelijk merk je dus dat er een nare ondertoon begint te sluipen in de manier waarop je met je partner omgaat of je kinderen.

Breken met dit patroon gaat als volgt. De vraag rijst: waar gaat dit nou eigenlijk over? Wat zit hieronder? Waarom doe je dit? Je kijkt in jezelf – en dus niet naar je moeder – en gaat communiceren met dit stukje, deze conditionering, en je leert je demon kennen. Aha, dus dat is de reden dat je ondanks al je verzet toch die verwijtende houding aanneemt: je hebt niet geleerd om op een andere manier je behoeftes aan te geven. Alleen de manier van indirect verwijt levert een bekend resultaat op, waarbij je inspeelt op het schuldgevoel van de ander. Dat is even slikken. Hoe kan je hier op een gezonde manier mee omgaan?

Misschien wel het moeilijkste is om je bewust te worden van wat er nu eigenlijk speelt, en een hulpvraag te formuleren. In dit geval: hoe geef je je behoeftes aan op een gezonde manier? Daarmee kun je naar een hulpverlener stappen, of googlen, of in de bibliotheek op zoek gaan.

thunderstorm-550533_640In een doorsnee westers gezin is het misschien mogelijk om hier je ouders in mee te nemen. In extreme gevallen grenst dit aan het onmogelijke. Toch denk ik dat iedereen kan veranderen, maar de een staat er meer open voor dan de ander. De ene ouder is al bewuster dan de andere. Houd daarbij één ding in gedachten: het is niet jouw taak om je ouders volledig te heropvoeden. Je ouders hebben hun eigen verantwoordelijkheid, en leren het meest van je als je jouw eigen weg gaat. Dit kost tijd. En als je na die tijd kinderen wilt, is het jouw taak om je kinderen op te voeden, niet je ouders. Je kunt dus de meeste invloed uitoefenen door de conditionering niet door te geven. Het familiepatroon stopt bij jou en wordt onderdeel van het verleden. En met een beetje geluk krijgen je kinderen grootouders die een stuk milder zijn dan vroeger. Alles is energie, en gelijke energie resoneert. En aangezien een familie hetzelfde DNA bij zich draagt, kan een hele familie gaan meeresoneren als er één persoon een patroon doorbreekt. En zo verbreek je die conditionering: door jezelf tot in het diepste van je cellen toe te laten, als de zon die door de wolken breekt.

No comments yet

Leave a Reply

You may use basic HTML in your comments. Your email address will not be published.

Subscribe to this comment feed via RSS